Enməmiş Xaya (Kriptorxizm) Müalicəsi
Uşaqlarda enməmiş xayanın diaqnostikası və müalicəsi haqqında müasir məlumat
Vacib: Enməmiş xaya müalicəsi üçün ideal vaxt 6–18 aylıq dövrdür. Erkən müdaxilə xaya funksiyasının qorunmasına imkan verir.
Enməmiş Xaya Nədir?
Enməmiş xaya (kriptorxizm) oğlan körpələrdə bir və ya hər iki xayanın doğuşdan əvvəl xayalığa enməməsi vəziyyətidir. Vaxtında doğulan körpələrin 3%-də, vaxtından əvvəl doğulanların isə 30%-ə qədərində rast gəlinir.
Simptomlar
- Bir və ya hər iki xayanın xayalıqda hiss olunmaması
- Boş və ya kiçik görünən xayalıq
- Qasıq nahiyəsində şişkinlik (xaya burada hiss oluna bilər)
- Retraktil xaya (bəzən xayalığa enən, bəzən geri çəkilən xaya)
Səbəblər
Dəqiq səbəb bilinməsə də, risk faktorlarına aiddir:
- Aşağı doğuş çəkisi və vaxtından əvvəl doğuş
- Ailə tarixçəsi (genetik meyillilik)
- Hamiləlik dövründə ananın siqaret çəkməsi
- Endokrin pozğunluqlar
Müalicə Üsulları
1. Cərrahi Müalicə (Orxiopeksiya)
Qızıl standart müalicə üsuludur. Xaya xayalığa endirilir və orada bərkidilir. İstifadə olunan texnikalar:
- Standart Orxiopeksiya: Qasıqdakı kiçik kəsikdən icra olunur
- Laparoskopik Orxiopeksiya: Qarın daxilində yerləşən xayalar üçün minimal invaziv üsul
- İkimərhələli Fowler-Stephens: Yüksəkdə yerləşən xayalar üçün
2. Hormon Müalicəsi
Seçilmiş hallarda hormon inyeksiyaları sınana bilər, lakin uğur nisbəti cərrahiyyədən aşağıdır.
Əməliyyatdan Sonra Bərpa
- Əməliyyat adətən 30–60 dəqiqə çəkir
- Xəstələrin əksəriyyəti elə həmin gün evə buraxılır
- 1–2 gün yüngül ağrı ola bilər
- Bir həftədən sonra çimmək mümkündür
- 3–6 aydan sonra nəzarət müayinəsi tövsiyə olunur
Tez-tez Verilən Suallar
Enməmiş xaya özbaşına düzəlirmi?
Bəzi hallarda doğuşdan sonrakı ilk 6 ayda özbaşına enmə baş verə bilər. Lakin 6-cı aydan sonra enmə ehtimalı çox aşağıdır və müalicə tələb olunur.
Əməliyyat nə vaxt aparılmalıdır?
İdeal olaraq 6–18 aylıq dövrdə. Ən geci 2 yaşına qədər müalicə edilməlidir.
Enməmiş xaya gələcəkdə sonsuzluğa səbəb olurmu?
Erkən müalicə olunan birtərəfli hallarda sonsuzluq riski aşağıdır. İkitərəfli hallarda və gecikmiş müalicədə risk artır.
Enməmiş Xaya Müalicəsi Haqqında Daha Çox Öyrənmək İstəyirsiniz?
Sizə ən uyğun müalicə planını birlikdə müəyyən edək.